Gebelikte Beslenme
Gebelikte Kalori İhtiyacı
Gebe annenini kendi yaşamsal ihtiyaçlarının yanısıra bebeğin anne karnında büyümesi ve gebelik için gereken dokuların sentezi için, harcanan enerjiyi karşılayacak düzeyde enerji alması gereklidir.
İdeal vücut ağırlığına sahip kadınlar;
- İlk trimesterde (ilk 3 ay) ilave 70 - 150 kalori
- Trimesterde (3-6 ay) ilave 260 - 350 kalori
- Trimesterde (6-9 ay) ilave 450 – 500 kalori almalıdır
Fazla kilosu olan kadınlar;
- ilk trimesterde (ilk 3 ay) diyetisyen kontrolünde kalorisi azaltılmış diyet
- aydan sonra kalori kısıtlaması yapılmamalıdır.
Proteinler
Hayvansal Proteinler; Balık, et, tavuk ve yumurtada
Bitkisel Proteinler; Fındık, Ceviz, Mercimek, Kuru Fasülye ve Fıstıkta bol miktrada bulunur.
- Günde 2 porsiyon tüketilmelidir.
- Hayvansal besinlerin protein kalitesi daha yüksektir.
- Protein tozları tüketilmemelidir.
- Salam, sosis gibi işlenmiş şarküteri ürünleri tüketilmemelidir.
Karbonhidratlar
Makarna, ekmek, havuç, patates ve mısırda bol miktarda bulunur.
- Temel enerji kaynaklarıdır.
- Kabızlığı önlemek için tam tahıl, meyve ve sebze gibi lifli gıdalar düzenli tüketilmelidir.
Yağlar
Tekil doymamış yağ asitleri; Fındık yağı ve Zeytin yağında
Çoklu doymamış yağ asitleri; Ayçiçek yağı ve Mısırözü yağında
Doymuş yağ asitleri; Tereyağı, yoğurt ve sütte bol miktarda bulunur.
- Karbonhdrat ve proteinlerin iki katından daha fazla enerji sağlar.
- Yağda eriyen vitaminlerin emilimi için gereklidir.
Balık Yağı Tüketimi
Yapılan araştırmalarda gebelik sırasında balık yağı alınmasının doğacak bebek ve anne için bazı olumlu etkileri olduğu belirlenmiştir. Bu araştımaların sonucuna göre;
- Erken doğum ve düşük doğum ağırlığı riskini azalttığı
- Bebeğin anne karnındaki beyin gelişimi ve sonraki sinir sistemi gelişimini olumlu yönde etkilediği
- Çocukların zeka gelişimleri açısından olumlu olduğu
- Bebekte alerjik hastalık ve astım gelişimini azaltabileceği
- Depresyona karşı koruma sağladığı saptanmıştır.
Gebelikte Vitamin ve Mineraller
- Gebelikte bütün besin gruplarından alınacak şekilde yeterli ve dengeli beslenme önemlidir.
- Gebe kalmayı planlayan tüm kadınlar doktor kontrolünde folik asit desteği almalıdır.
- Gerektiğinde demir, kalsiyum, D vitamini veya gebeliğe özel bir multivitamin mineral preparatı (doktorunuzun önerdiği) ile mikrobesinlerin alınması sağlanmalıdır.
- C vitamini yetersizliği erken doğum ve enfeksiyon gelişimine neden olabilir. Yeterli miktarda sebze ve meyve tüketimi ile eksiklik giderilmelidir.
- Et, yumurta gibi besinlerle alınan demirin emilimini kolaylaştırmak için portakal, mandalina, domates ve yeşillikler gibi C vitamininden zengin besinlerin tüketilmesi önemlidir. C vitamini içeren demir destekleri alındığında ilave desteğe ihtiyaç yoktur.
- Böbrek rahatsızlığı ve gebelik hipertansiyonunuz varsa tuz tüketimi azaltılmalıdır.
Genel Tavsiyeler
- Aşırı kafein alımı, düşüklere ve düşük doğum ağırlıklı bebek doğumuna yol açabilir, kafein tüketimi sınırlandırılmalıdır.
- Gebelerin günde 2 fincandan fazla çay ve kahve, 2 bardaktan fazla bitkisel çay içmeleri önerilmez. Besinlerle alınan fazla kafein demir emilimini azaltabilir ve bebeğinizdebazı istenmeyen durumlara neden olabilir. Çay ve kahve yemeklerden 1 saat sonra tüketilmelidir.
- Alkol, sigara ve asitli içecekler tüketilmemelidir.
- Gebelikte besin güvenliği önem taşımaktadır. Besinlerin hazırlığında genel temizlik kurallarına dikkat edilmelidir.
- Besinlerin çiğ olarak tüketilmemesine özen gösterilmelidir.
Normal ağırlıkta ve normal faaliyette gebe ve emziren anneler için gerekli günlük besin tür ve miktarları
|
Besin Grupları |
Normal |
Gebelik için Ek |
Emziklik için Ek |
|
Et, kuru baklagil, yumurta (her çeşit et, tavuk, balık, fasülye, nohut, mercimek, börülce, vb…) |
2 porsiyon (2 yumurta 1 porsiyon, 1 et veya kurubaklagil yemeği veya 2 etli sebze yemeği 1 porsiyondur.) |
1 yumurta veya onun kadar et veya 1 porsiyon diğerleri |
1 porsiyon herhangi birinden |
|
Taze sebze ve meyveler |
5-6 porsiyon, (mümkünse bir porsiyonu yeşil yapraklı sebzelerden, 1’i turunçgillerden veya domatesten) |
1-2 porsiyon |
1-2 porsiyon |
|
Süt ve türevleri (süt, yoğurt, peynir) |
1-2 porsiyon (1 su bardağı süt veya yoğurt 1 porsiyondur. 2 kibrit kutusu kadar peynir veya çökelek 1 porsiyondur) |
1 porsiyon |
1 porsiyon |
|
Tahıllar (Ekmek, pirinç, bulgur, makarna, börek, tatlı) |
3-6 dilim Hiç veya 1 porsiyon |
Hiç veya 1 dilim |
1-2 dilim 1 porsiyon |
Gebe Beslenmesi Günlük Menü Örneği
|
SABAH |
· 1 çay bardağı taze sıkılmış portakal suyu veya ıhlamur (az şekerli veya şekersiz) · 1 adet haşlanmış yumurta · 1 dilim kaşar peyniri veya beyaz peynir · 1 tatlı kaşığı pekmez · 5 adet zeytin · Söğüş domates, salatalık, yeşillikler (mevsiminde ise) · 2 etimek dilimi büyüklüğünde ekmek (tam buğday unu) |
|
ARA |
· 1 büyük boy meyve · 2 adet kuru kayısı |
|
ÖĞLEN |
· 150 gr. (5 yumurta büyüklüğünde) kırmızı et, balık veya tavuk eti · 1 porsiyon etsiz sebze yemeği · Karışık salata · 1 porsiyon çorba veya pilav veya makarna veya 1 dilim fırın böreği · 1 etimek dilimi büyüklüğünde ekmek (tam buğday) |
|
ARA |
· 1 büyük boy meyve |
|
AKŞAM |
· 1 porsiyon sebze veya kurubaklagil yemeği · Karışık salata · 1 porsiyon çorba veya makarna veya 1 dilim fırın böreği · 1 etimek büyüklüğünde ekmek (tam buğday unu) |
|
GECE |
· 1 su bardağı süt (şekersiz) · 1 tane ceviz veya 10 adet fındık içi · 2 adet kuru kayısı, 1 adet kuru hurma |