HPV Enfeksiyonu ve HPV Aşısı

HPV Virüsü Nedir?

HPV (insan papilloma virüsü) cinsel yolla bulaşan bir virüstür. Genital temas (vajinal ve anal seks gibi) yoluyla bulaşır. Ayrıca ten tene temas yoluyla da bulaşır. Çoğu insanda herhangi bir belirti vermez. HPV, herhangi bir sağlık sorununa neden olmadan kendi kendine geçebilir.

HPV Virüsü ile kimler enfekte olabilir?

Başka bir kişiyle genital teması olan herkes HPV'ye sahip olabilir. Hem erkekler hem de kadınlar bunu bilmeden alabilir ve bulaştırabilir. Herhangi bir belirti olmayabileceğinden, kişi cinsel ilişkiye girdiği tarihten itibaren yıllar geçse bile HPV enfeksiyonu olabilir.

Kimler Risk altındadır?

Aşağıdaki durumlarda HPV kapma olasılığınız daha yüksektir;

erken yaşta cinsel ilişki,

birçok seks partneri veya

birçok partneri olan bir seks partneri.

Hiçbir belirti yoksa neden HPV hakkında endişelenmem gerekiyor?

100'den fazla farklı HPV türü vardır ve hepsi sağlık sorunlarına neden olmaz. Bazı HPV türleri genital siğiller gibi sorunlara neden olabilir. Bazı HPV türleri ayrıca serviks, vajina, vulva veya anüs kanserine de neden olabilir. Bu sorunların çoğuna tip 6, 11, 16 veya 18 neden olur.

HPV için bir test var mı?

Evet. Rahim ağzı kanserine yol açabilecek HPV türlerini test eder. FDA, HPV testinin 30 yaş üstü kadınlar için kullanılmasını onayladı. Bu testler rahim ağzında değişiklik olmadan önce bile HPV'yi bulabilir. HPV testi olan kadınların yine de Pap smear testi yaptırması gerekir.

HPV'yi önleyebilir miyim?

FDA, bazı HPV türlerinin neden olduğu rahim ağzı kanseri de dahil olmak üzere belirli hastalıkları önleyen aşıları onayladı. Dolayısıyla aşılama ile kanser açısından yüksek riskli tiplere karşı koruyuculuk sağlanabilmektedir.

HPV kapma şansımı azaltmak için başka ne yapabilirim?

Seks yapmamayı seçebilirsiniz (yoksunluk).

Seks yapıyorsanız, sahip olduğunuz partner sayısını sınırlayabilirsiniz.

Prezervatiflerin HPV'ye karşı ne kadar koruduğu bilinmiyor. Prezervatifin kapsamadığı alanlar virüse maruz kalabilir.

HPV'nin tedavisi var mı?

Virüsün (HPV) kendisi için bir tedavi yoktur. HPV'nin neden olabileceği genital siğiller, rahim ağzı değişiklikleri ve rahim ağzı kanseri gibi sağlık sorunlarının tedavileri vardır.

Genital siğiller hakkında ne bilmeliyim?

Genital siğiller için birçok tedavi seçeneği vardır. Ancak siğiller tedavi edildikten sonra bile virüs hala orada olabilir ve başkalarına geçebilir. Genital siğiller tedavi edilmezse geçebilir, aynı kalabilir veya boyut veya sayı olarak artabilir, ancak kansere dönüşmezler.

Rahim ağzı kanseri hakkında ne bilmeliyim?

Tüm kadınlar düzenli olarak Pap smear testleri yaptırmalıdır. Pap smear testi, HPV'nin neden olduğu hücre değişikliklerini arar. Test, hücre değişikliklerini erken bulur; böylece serviks (rahim ağzı) hücreler kansere dönüşmeden önce tedavi edilebilir. Bu test ayrıca kanseri erken evrelerinde de bulabilir, böylece çok ciddi hale gelmeden tedavi edilebilir. Hastalık erken yakalanırsa rahim ağzı kanserinden ölmek nadirdir.

Vajinal veya vulvar kanser hakkında ne bilmeliyim?

Vajinal kanser vajina (doğum kanalı) kanseridir. Vulvar kanseri, klitoris, vajina dudakları ve vajinaya açılan kanserdir. Bu kanser türlerinin her ikisi de çok nadirdir. Tüm vajinal veya vulvar kanserlere HPV neden olmaz.

HPV Aşısı Nedir?

HPV aşısının birincil amacı virüsü kontrol altına almaktır. HPV rahim ağzı kanserlerinin neredeyse % 99’undan sorumludur. HPV’ye yönelik geliştirilen koruyucu (proflaktik) aşılar ile birincil korunma sağlanmaktadır. Özellikle HPV bulaşması olmadan korumaya başlayarak rahim ağzı ve diğer HPV’ye bağlı kanserler ve öncü lezyonların oranını azaltma hedeflenmiştir. Bu amaçla üç aşı tipi geliştirilmiştir (Gardasil, Gardasil-9 ve Cervarix aşıları).  Gardasil dört (HPV tip 6, 11, 16, 18), Gardasil 9 dokuz (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, ve 58 ), Cervarix iki HPV alt tipine (16, 18) karşı geliştirilmiş aşılardır.

Aşı Kimlere uygulanabilir?

HPV aşısı ideal olarak cinsel ilişki başlamamış 9 – 26 yaş grubuna önerilmektedir. Ancak 26 yaşından sonra da aşı yapılabilmektedir.  HPV aşısı hem kadına hem de erkeğe yapılabilmektedir. HPV aşısı, 11 veya 12 yaşlarındaki kız ve erkek çocuklar için rutin olarak tavsiye edilir, ancak 9 yaşından itibaren de verilebilir. Kız ve erkek çocuklarının cinsel temas ve HPV'ye maruz kalmadan önce aşıyı almaları idealdir.

Cinsel İlişkiden Sonra HPV Aşısı Yaptırılabilir mi?

Cinsel ilişkiden sonra da HPV aşısı yaptırılabilir. Cinsel ilişki ile bir HPV türü yaşansa bile, henüz sahip olmadığınız diğer HPV tiplerine karşı koruma sağlanabilir.  Ancak aşıların hiçbiri mevcut bir HPV enfeksiyonunu tedavi etmemektedir. Aşılar sadece henüz mevcut olmayan HPV tiplerine karşı koruma sağlamaktadır.

HPV AŞI ÇEŞİTLERİ

Bugüne kadar geliştirilmiş 3 tip HPV aşısı bulunmaktadır:

• 2 li Aşı:  HPV Tip-16 ve 18 e karşı geliştirilmiştir. Rahim ağzı kanserine karşı etkilidir. Genital siğillerden korumaz.
• 4 lü Aşı: HPV Tip-6, 11, 16 ve 18 e karşı geliştirilmiştir. Hem rahim ağzı kanseri hemde genital siğillere karşı etkilidir.
• 9 lu Aşı: HPV Tip-6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 e karşı geliştirilmiştir. Rahim ağzı kanseri yapan yüksek riskli tüm gruba ve genital siğillere karşı etkilidir.

Ülkemizde yanlızca 2 li ve 4 lü aşılar mevcuttur.

HPV AŞILARININ ÖNERİLEN YAŞ VE DOZLARI

2 li ve 4 lü aşılar için tablo şöyledir:

• 14 yaştan küçük kız ve erkekler için:

2 doz aşı yeterlidir. 2. doz birinci dozdan 6-12 ay sonra yapılmalıdır.

• 14 yaştan büyük kız ve erkekler için:

3 doz aşı gereklidir. 2. doz 1. dozdan 1 ay sonra, 3. doz 1. dozdan 6 ay sonra yapılmalıdır.

Aşının Yan Etkileri Var Mı?

HPV aşısı canlı veya ölü mikrop bulundurmadığından HPV iltihabı, kanser veya ölüm gibi yan etkileri bulunmuyor. Sadece çocukluk çağı aşıları gibi hafif ateş, aşı yerinde hafi f ağrı ve kızarıklık yapabiliyor.

Gebelikte Sorun Çıkarmıyor

Ancak hamilelere uygulanması tercih edilmiyor. Yine de hamile olduğunu bilmeden aşı yaptıran kişinin gebeliğini sonlandırmasına da ihtiyaç duyulmuyor.

Aşıdan Sonra Smear Testine Devam Edilmeli

Genital siğiller toplumda yüzde 1 oranında görülüyor. 20’li yaşlarda bu oran yüzde 7’ye çıkıyor. Rahim ağzı kanseri aşısı yapılsa bile mutlaka tarama programlarına devam edilmesi gerekiyor. 21 yaşından itibaren tüm kadınlara üç yılda bir PAP Smear yaptırması öneriliyor.

HPV ile PAP smear testinin beraber kullanıldığı taramanın, yani Co-Test’in ise 30 yaşından itibaren yaptırılması tavsiye ediliyor. Eğer ikisi de iyi çıkarsa beş yıl içerisinde rahim ağzı kanseri veya kanser öncesi lezyonu gelişme oranı yüzde 0, 08’e düşüyor.

HPV Erkekleri Etkiliyor Mu?

HPV virüsü erkekte siğil oluşmasına ve sonrasında tedavi edilmezse penis veya anal kanserlere neden olabilmektedir. Bu nedenle erkeklerinde HPV aşısı olması gerekmektedir. Ayrıca erkeklerde bulunan HPV, kadınların rahim ağzı kanseri olmasına neden olabilmektedir.