4 boyutlu ultrason ve renkli doppler ultrasonografi

Ultrasonografi ses dalgalarıyla çalışan bir görüntüleme yöntemidir. 1980’li yılllar sonrası obstetride biliminde kullanılmaya başlanmıştır. Son yıllardaki teknolojik ilerleme ve artan tecrübe yardımıyla anne karnında bebeklerin daha iyi değerlendirilmesi mümkün olmaktadır. Normal dışı bulgular daha erken saptanmakta ve sorunun şiddetine göre aileye doğum öncesi seçenekler sunulup, doğum sonrası takip planı yapılmaktadır. Özellikle bazı anomalilerin anne karnında tanısı, doğum sonrası bebeğe erken dönemde müdahale ve tedavi şansı sağlamaktadır.

Gebeliğin ultrasonografi ile değerlendirilmesi gereken birkaç önemli dönem vardır;

İlk muayenede;

1. gebelik kesesinin yerleşiminin değerlendirilmesi (dış gebelik, normal yerleşimli gebelik),
2. gebelik sayısının değerlendirilmesi (tekil, çoğul gebelikler)
3. rahim içerisinde yer kaplayan miyom, polip, septum (perde), doğumsal rahim anomalilerinin var olup olmadığı
4. Yumurtalıkların değerlendirilmesi
5. Bazı Doppler ultrasonografi ölçümleri ile ileride gelişebilecek gelişme geriliği ve preeklampsi (gebelik zehirlenmesi) risklerinin belirlenmesi yapılır.

İkinci muayene 11-14. Hafta arasında yapılır ve bu haftada;

1. İkiz gebeliklerde koryonisite ve amniyonisite (çift yumurta- tek yumurta) ayrımı yapılır.
2. Kombine test (2li test) için fetüsün burun kemiği incelemesi ve ense pilisi kalınlığı ölçümü yapılır. Bunun haricinde duktus venosus Doppler ölçümü yapılarak ve triküspit kapak regürjitasyonu bakılarak ileride gelişebilecek kalp anomalisi ve down sendromu riski belirlenebilir.
3. Major konjenital anomalilerin bir kısmının tanısı (doğumsal anomalilerin %50’sinin tanısı) bu haftalarda konulabilir.

Diğer Önemli muayene haftası ise 18-23. Gebelik haftaları arasındadır. Bu haftada yapılmasının nedeni ultrasonografi ile Organların yapısını değerlendirmek için bebeğin daha büyük ve iyi görüntü elde etmek için bebek çevresindeki su miktarının daha bol olduğu dönemdir. Hem yapısal bozukluk hem de kromozom bozukluk belirteçleri için yapılan bir taramadır.

Aşağıdaki yapılar değerlendirilir              

• Bebeğin pozisyonu
• Plasenta(bebek eşi) yerleşimi ve rahim ağzı uzunluğu
• Göbek kordonundaki damarların sayısı
• Bebeğin içinde buluduğu su miktarı
• Büyüme takibi için ölçümler: Kafa çapı, kafa çevresi, karın çevresi, kemik uzunlukları
• Kafa içi yapılar
• Yüz profili ve burun kemiği, Üst dudak bütünlüğü
• Ense kalınlığı: 11-14. Haftada ensedeki sıvı kalınlığı ölçülürken, bu haftada cilt kalınlığı ölçülmektedir.
• Akciğerler, Diafram zarı
• Kalp odacıkları
• Kalbe giren ve çıkan büyük damarlar
• Mide, barsak yoğunluğu
• Böbrekler ve idrar torbası
• Omurga
• Kollar, bacaklar, eller, ayaklar
• Uzun kemiklerin ölçülmesi
• Doppler ölçümleri (Bu inceleme, ilerleyen haftalarda gelişebilecek gebelik tansiyonu ve gelişme geriliği açısından sınırlı da olsa ön fikir verebilir.)

Bu yapıların incelenmesi ile konjenital anomalilerin %75-80 kadarının değerlendirilmesi yapılabilir.Ancak bu ultrasonografi . Bu ultrasonografi bebeğin sağlamlığı veya gelişebilecek hastalıklar için bir garanti sağlamaz. Çünkü; bazı konjenital anomalilerin ultrasonografide bulgu vermez, Bazı anomaliler ileri gebelik haftalarında gelişir ve aşağıda saydığım bazı faktörler nedeni ile ultrasonografi kalitesini düşer.

Ultrasonografi Sonucunu Etkileyen Faktörler

• Gebelik Haftası
• Uygulayan kişinin deneyimi
• Cihazın teknik özellikleri ve görüntü kalitesi
• Anne adayının karın yapısı (yağlı olması, geçirilmiş operasyonlara bağlı kalınlaşma ve reaksiyon dokusu)
• Bebeğin pozisyonu

Daha sonraki muayene ve inceleme sıklığınıza mevcut gebeliğinizin risk durumuna göre karar vermekteyiz.

Sık Sorulan Sorular

Ultrasonografi Bebeğe Zarar Verir Mi?

Hayır. Cihaz ses dalgalarıyla çalışır. Bu zamana kadar yapılan karşılaştırmalı çalışmalarda ultrasonografiye bağlı artmış bir anomali oranı bildirilmemiştir. Yine de gerekmedikçe çok sık uygulanmamalıdır.

İnceleme Renkli mi Olacak?

İncelemenin çok önemli bir kısmı siyah-beyaz (2D).Bu incelemede kullandığımız tek ‘renkli’ kavramı damarlardaki kan akımını incelediğimiz ‘renkli doppler’ dir. Fakat halk arasında ‘renkli ultrasonografi’ tanımı, 3 veya 4 boyutlu (3D/4D) ultrasonografik inceleme yerine kullanılmaktadır. Kullandığımız cihaz 3D/4D özelliği olan gelişmiş bir cihazdır. Bu nedenle bizim için önemli olan 2D kesit kalitesi üst düzeydedir ve yaptığımız incelemeyi kolaylaştırır. Tıbbi olarak 3D/4D modu, özellikle yüzeyel anatomi (yüz, dudak, eller, ayaklar gibi) ve bazı kalp anomalilerinin tanısında yardımcı olabilmektedir. İncelemeyi yapan uzman 3D/4D görüntü olma konusunda deneyimlidir. Talebiniz olmasa da, eğer uygun pozisyon ve görüntü kalitesi oluşursa, bebeğin yüzünü görebileceğiniz bir görüntü alınır ve basılı olarak size sunulur. Bu sayede; anne ve baba adaylarının doğmamış bebeklerinin gerçek görünümünü görmeleri ile normalde doğumdan sonra kurulması beklenen duygusal bağların, daha önceden oluşması sağlanır.