Riskli Gebelik

Yüksek Gebelik Riski Ne Demektir?

Riskli gebelikler anne ve bebek hayatını tehdit eden önemli bir problemdir.Bazı gebelikler, takibi sırasında riskli hale gelirken, bazıları da annenin gebelik öncesindeki sağlık problemleri dolayısıyla en başında riskli başlar. Riskli gebeliklerin bu alanda deneyimli kişilerce takip edilmesi hayati önem taşır. Gebelik öncesinde ve gebelik sırasında yapılacak olan dikkatli takip doğum komplikasyonlarını azaltırken, anne ve bebeğine de yeni bir başlangıç yapma fırsatı verir.

Riskli gebelik sınıflaması oldukça geniş bir grup hastayı içermektedir. Riskli gebelik geçirme ihtimali olan hastaların sınıflaması şu şekildedir:

• Anne adayının mevcut riskleri
• Önceki gebelikten gelen riskler
• Şimdiki gebelikten gelen riskler
• Fetusa ait riskler
• Doğuma ait riskler

Anne Adayının Mevcut Risklerinin Bir Kısmı

• 18 yaş altı gebelikler
• 35 yaş üstü gebelikler
• Aşırı kilolu veya zayıf gebelikler
• Akraba evliliği olan çiftler
• Geçirilmiş önemli ameliyatı olan hastalar
• Gebelik öncesi kalp, şeker, tansiyon, epilepsi (sara), tiroid bezi veya diğer hastalıklarından birisine sahip olan anne adayları riskli gebelik sınıfına girer.

Önceki Gebelikten Gelen Risklerin Bir Kısmı

• Düşüğü olan anne adayı, tekrarlayan gebelik kayıpları
• Erken doğum yapan anne adayı (28 hafta altı)
• Gebelik zehirlenmesi-preeklampsi geçiren anne adayı
• Aşırı zayıf bebek doğumu olan anne adayı (premature)
• Aşırı kilolu bebek doğumu olan anne adayı (iri bebek)
• Son üç ayında bebek kaybetmiş anne adayı (intrauterin fetal kayıp)
• Doğumunda aşırı kanama olmuş olan anne adayı (doğum sonu kanama)
• Rahim yırtılması yaşamış anne adayları (uterus rüptürü)
• Myom ameliyatı geçirmiş anne adayları
• Rahim perde açma ameliyatı olan anne adayları
• Dış gebelik geçiren anne adayı

Şimdiki Gebelikten Gelen Risklerin Bir Kısmı

• Düşük riski ve kanaması olan anne adayları
• İkiz veya üçüz - çoğul gebeliği olan anne adayları
• Tarama testlerinde risk beliren anne adayları
• Tanısal teste ihtiyacı olan anne adayları
• Anne karnında tedaviye ihtiyacı olan anne adayları
• Bebeğe kan verilmesi gereken durumlar
• Bebeğin mikrobik hastalıklarının tedavisi (intrauterin enfeksiyonlar)
• Rahim ağzı yetmezliği olan anne adayları
• Erken doğum riski olan anne adayları
• Myomu olan anne adayları
• Hipertansiyonu olan anne adayları
• Bebeğin gelişimi geri olan anne adayları (fetal gelişme engeli)
• Bebeğin suyu normalden az olan anne adayları (oligohidramniyon)
• Bebeğin suyu normalden fazla olan anne adayları (polihidramniyon)
• Diğer olası riskli durumu olan anne adayları
• Fetusa ait riskleri olan anne adayları
• Belirlenmiş anomalisi olan bebekler
• Gebelik sürecinde hastalık geçiren bebekler
• Rahim içinde duruş bozukluğu yaşayan bebekler

Doğuma Ait Riskleri Olan Hastalar

• Bebeğin eşinin önde gelmesi (plasenta previa) durumunda yapılan işlemler
• Bebeğin eşinin rahim duvarına anormal yapıştığı durumlar (plasenta akreata)
• Doğumda kanama riski olan anne adayları
• Doğumda rahim alma riski olan anne adayları
• İki veya üçüz gebelik doğumları
• Önceki normal-vajinal doğumunda veya sezaryeninde problem olan anne adayları

Riskli Gebelik Süreçleri Nasıl Yönetilir?

Anne adayının veya ailenin mevcut riskleri ve anne adayının daha önceki gebeliklerinde yaşamış olduğu sorunlar olması durumunda hamileliğin başında gebeliğin riskli gebelik olarak adlandırılması ve gebelik dönemi süresince uzman bir ekip tarafından takibi söz konusu olacaktır. 

Riskli gebelik takibi, kadın doğum uzmanı, endokrinoloji uzmanı, perinatolog, dahiliye uzmanı, fizik tedavi, diyetisyen ve göz doktorunun da aralarında bulunduğu uzman bir ekip tarafından yapılır. Anne adayının mevcut bir hastalığı söz konusu ile ilgili uzmanlık alanından bir doktor da ekibe dahil olur.

Hamilelik Öncesi Risk Konuları ve Takibi

Anne baba adayları hamilelik planladıklarında annenin genel bir sağlık kontrolünden geçerek genel sağlık sorunları olup olmadığı gözden geçirilmelidir. Herhangi bir tümör olmadığını elemek amacıyla göğüs kontrolleri ve rahim sağlığının testi amacıyla smear testleri yapılmalıdır. Anne adayının mevcut bir hastalığı varsa hastalığın gidişatı ve mevcut tedavileri gözden geçirilmelidir.

Anne adayının daha önce düşükle sonuçlanmış gebelikleri varsa önceki düşüklerin gebeliğin kaçıncı haftasında olduğu, düşük sürecinin nasıl geliştiği ile ilgili detaylar doktorla paylaşılmalıdır. Daha önce gebeliğin çok erken haftalarında gerçekleşmiş olan düşük olması durumunda kromozom anormallikleri kontrol edilirken, 3 - 6 ay arasında gerçekleşen düşükler olması durumunda rahim boynu yetmezliği kontrol edilir. Daha ileri haftalarda gerçekleşen bebek ölümü olması durumlarında da anne ve bebeğin hastalıkları araştırılmaktadır.

Hamilelik Sürecinde Kontroller ve Riskli Gebelik Durumu Oluşması

Hamilelik öncesinde anne adayının risk gösteren herhangi bir durumu olmamasına rağmen, hamilelik sürecinde ortaya çıkan ve riskli gebelik olarak değerlendirilecek gebelikler de söz konusudur.

Hamilelik dönemi boyunca anne ve bebek çeşitli kontrol yöntemleri ve tarama testleri ile takip edilmekte ve varsa risk faktörleri tespit edilmektedir.

Gebeliklerde durum her an değişebilir!

Sorunsuz bir şekilde devam eden gebeliklerde de durum her an değişebilmektedir. Bunun için risk grubu içinde olsun olmasın her anne adayına periyodik 4-D ultrasonografik incelemeler ve bazı izlem tahlilleri yapılmalıdır. Bazı özel durumlarda ise anne karnından su alınıp incelenmesi gerekebilmektedir.